İstanbul Moda Haftası Tarihi: Tepebaşı’ndan Ekrana

İstanbul Moda Haftası tarihi, şehrin moda sektörünün uluslararası vitrine çıkma çabasını da özetliyor; bu dosyada o yolculuğu adım adım izliyoruz.

İstanbul’un moda haftası, kısa sayılabilecek bir sürede birkaç isim, birkaç mekân ve iki ayrı format değiştirdi: Taksim Tepebaşı’ndan Karaköy’e, oradan Zorlu PSM’ye ve pandemiyle birlikte ekranlara. Değişmeyen tek şey, etkinliğin arkasındaki kurum oldu: İstanbul Hazır Giyim ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği (İHKİB). Bu dosyada yalnızca yayımlanmış haberlerle ve kurumların kendi sayfalarıyla doğrulanabilen tarihleri ve isimleri bir araya getirdik.

İlk dönem: İstanbul Fashion Week

Dünya gazetesinin Şubat 2012 tarihli haberine göre, o yıl Taksim Tepebaşı’nda açılan İstanbul Fashion Week’i (IFW) İHKİB yürütüyor; tasarımcıları temsil eden MTD (Moda Tasarımcıları Derneği), markaları bir araya getiren BMD (Birleşmiş Markalar Derneği) ve eğitim tarafında İMA (İstanbul Moda Akademisi) da organizasyonda birliğin yanında yer alıyordu. Dönemin İHKİB Başkanı Hikmet Tanrıverdi, etkinliğin altıncı kez yapıldığını söylemişti. Marka ve tasarımcılar bu sezonda 2013 Sonbahar-Kış koleksiyonlarını sundu; etkinlik 11 Şubat’a kadar sürdü.

Habere göre kendi defilesiyle podyuma çıkanlar arasında Atıl Kutoğlu, Mehtap Elaidi, Günseli Türkay, Nejla Güvenç, Tuvana Büyükçınar ve Erol Albayrak da vardı; Arzu Kaprol’un yeni projesi Studio Kaprol 4 de programdaydı. Bu dönemin belirleyici özelliği, sektörün ihracatçı birliği ile tasarımcı ve marka derneklerinin aynı masada buluşmasıydı. Bu ortaklık, sonraki bütün dönemlerin de omurgasını oluşturacaktı.

Mercedes-Benz Fashion Week Istanbul dönemi

Mart 2013’te etkinlik bu kez Mercedes-Benz Fashion Week Istanbul (MBFWI) adıyla karşımıza çıktı. Daily Sabah’ın haberine göre 12–16 Mart 2013 tarihleri arasında Karaköy’deki İstanbul Modern’de yapılan hafta, Moda Tasarımcıları Derneği’nin o dönemki başkanı Mehtap Elaidi’nin “Az” adlı 2013-14 Sonbahar-Kış koleksiyonuyla açıldı; hafta boyunca 33 tasarımcı ve marka koleksiyon gösterdi. İHKİB bugün kendi sayfasında Fashion Week Istanbul’u, tasarımcıları 2013’ten bu yana medya ve alıcılarla buluşturan bir platform olarak tanımlıyor.

Etkinlik zamanla büyüdü ve mekân değiştirdi. Hürriyet Mahmure’nin haberine göre MBFWI’nin 10. sezonu 12–15 Eylül 2017’de Zorlu Performans Sanatları Merkezi’nde yapıldı ve İlkbahar/Yaz 2018 koleksiyonlarına ayrıldı. O sezon, haftanın ticari ayağı olarak tanıtılan The Core Istanbul, 50’den fazla Türk markasını 22 ülkeden, 90’ı aşkın zincir mağaza ve butiğin alıcılarıyla buluşturdu. İMA atölyeleri ve trend ajansı WGSN’nin seminerleri de programın parçasıydı. Ana sponsorun her sezon bir tasarımcıyı desteklediği “Mercedes-Benz presents” sunumları da bu dönemin alışılmış görüntülerinden biriydi.

Pandemi ve ekrana taşınan defileler

2020, moda haftaları için dünyanın her yerinde bir kırılma yılıydı. Milliyet’te Çağdaş Ertuna’nın Ağustos 2020 tarihli yazısına göre MBFWI’nin 15. sezonu 12–16 Ekim tarihleri arasında tamamen dijital platformlarda yapılacaktı. Yazı, etkinliğin ilk sezonundan beri kadın ve erkek koleksiyonlarını aynı takvimde sunduğunu, bu sezon ise bunlara cinsiyetsiz koleksiyonların eklendiğini aktarıyordu.

FashionUnited’ın Ekim 2020 haberine göre beş gün süren 15. sezon 16 Ekim’de tamamlandı. Defileler Ağustos ayında Galataport İstanbul’da ve Tophane-i Amire Kültür ve Sanat Merkezi’nde filme alındı. Organizatör yine İHKİB’di; MTD, BMD ve İMA destekçi kurumlar arasındaydı. Uluslararası tarafta Vogue Runway ile The Business of Fashion medya ortağı, JOOR ise toptan satış platformu olarak yer aldı. Mercedes-Benz o sezon Özlem Süer’i destekledi.

Bir yıl sonra, NTV’nin 13 Ekim 2021 tarihli haberinde etkinlik artık Fashion Week Istanbul adıyla geçiyordu. 12–15 Ekim 2021’de yine dijital olarak yapılan ve haberde üçüncü dijital buluşma olarak anılan bu sezonun ilk gününde 38 tasarımcı 29 moda şovuyla izleyiciye ulaştı. Dice Kayek’in filmi Fransa’da bir şatoda, Arzu Kaprol’unki ise İstanbul’daki Mağlova Kemeri’nde çekilmişti.

Bugün: Fashion Week Istanbul

İHKİB’in güncel sayfaları, etkinliği yılda iki kez, ilkbahar/yaz ve sonbahar/kış koleksiyonları için düzenlenen; mevsimden bağımsız ve cinsiyetsiz bir moda haftası olarak tanımlıyor. Birliğe göre her sezon 20’yi aşkın tasarımcı koleksiyonunu defile, film gösterimi, sergi ve enstalasyon gibi biçimlerde sunuyor; pandemiden önce fiziksel olarak yapılan etkinlik son dönemde dijital ya da karma formatta düzenleniyor. İHKİB, Türk tasarımcıların uluslararası görünürlüğü için BoF, Vogue ve Karla Otto gibi küresel kuruluşlarla iş birliği yaptığını da belirtiyor.

Bu değişimin bir okuması şöyle yapılabilir: İstanbul’un moda haftası, bir sponsor adıyla anılan ve Tepebaşı’ndan müzeye, oradan sahneye taşınan bir etkinlikten, ihracatçı birliğinin doğrudan sahiplendiği, ekran çağına uyum sağlamış bir tanıtım platformuna dönüştü. MTD ve İMA gibi kurumlarla kurulan ortaklık ise ilk dönemden bugüne süren ortak payda oldu.

Türkiye’den bakınca

Paris, Milano, Londra ve New York gibi büyük moda başkentlerinin takvimi yerleşikken İstanbul’un haftası, Türk tasarımcılar için hem iç pazarda görünürlük hem de dış alıcıya açılan bir kapı işlevi görüyor. Sezonun güncel tarihlerini ve dünya genelindeki moda haftalarını Moda Haftası Takvimi 2026–2027 rehberimizden, uluslararası sahnede öne çıkan isimleri ise genç Türk tasarımcılar dosyamızdan takip edebilirsiniz.

İstanbul Moda Haftası tarihinden bugüne dersler

Bir moda haftasının başarısı yalnız podyumdaki koleksiyonlarla değil, alıcıların, basının ve tasarımcıların aynı takvimde buluşabilmesiyle ölçülür. İstanbul’un deneyimi, mekân ve format değişse de düzenli bir takvimin ve kurumsal desteğin ne kadar belirleyici olduğunu gösteriyor. Dijital sezonlar ise tasarımcılara, fiziksel bir defilenin maliyetini üstlenmeden uluslararası izleyiciye ulaşma imkânı tanıdı.

Etkinliğin düzenleyicisi İstanbul Hazır Giyim ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği’nin duyurularını İHKİB’in resmî sitesinden takip edebilirsiniz. Mercedes-Benz döneminden bir sezon için İlkbahar/Yaz 2020 sezonu haberimize göz atın.

Kaynaklar

• Dünya — ‘İstanbul Fashion Week’ Taksim Tepebaşı’nda başladı (2012)
• Daily Sabah — Istanbul Fashion Week kicks off with Elaidi (2013)
• Hürriyet Mahmure — 10 adımda MBFWI’nin 10. sezonu (2017)
• Milliyet — İstanbul Moda Haftası’nda neler değişiyor? (2020)
• FashionUnited — Tamamen dijital ilk MBFWI sona erdi (2020)
• NTV — Fashion Week Istanbul’da ilk gün (2021)
• İHKİB — Fashion Week Istanbul
• İHKİB — Fashion Week Istanbul (faaliyetler)

Görsel: İstanbul Tophane’deki tarihî Tophane-i Amire binasının dış cephesi; 2020’deki dijital sezonun defile çekimlerinin yapıldığı mekânlardan biri (temsilî görsel) — Dosseman, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0